Zadośćuczynienie za zmarnowany urlop

Czas urlopów i wakacji na dobre się już rozpoczął, przedsiębiorstwa turystyczne i usługodawcy oferujący wypoczynek mogą liczyć na wzmożone zainteresowanie klientów, a oferty wyjazdowe – krajowe i zagraniczne – kuszą konsumentów ciekawymi propozycjami. Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że wymarzony wypoczynek nie zawsze musi przebiec tak jak zaplanował usługodawca – niewielu zaś wie, że klientom przysługuje wobec tego zadośćuczynienie za zmarnowany urlop.

Podstawa prawna zadośćuczynienia za zmarnowany urlop

Aktem prawnym regulującym zagadnienie usług turystycznych i normującym kwestie związane z odpowiedzialnością organizatora turystyki jest ustawa o usługach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 roku. Pomimo tego, iż w przepisach ustawy nie jest to wyrażone wprost, orzecznictwo polskie stoi na stanowisku, że art. 11a ust. 1 ustawy o usługach turystycznych pozwala klientowi biura podróży na żądanie zadośćuczynienia za zmarnowany urlop, jeśli oczekiwał korzyści niematerialnych takich jak spokój, cisza, aktywny wypoczynek lub zwyczajny relaks, a z winy organizatora turystyki takich korzyści nie uzyskał. W takim tonie wyraził się Sąd Najwyższy w uchwałe z dnia 19 listopada 2010 roku o sygnaturze III CZP 79/10, której teza brzmi: „Przepis art. 11a ust. 1 ustawy z 29.8.1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.) może być podstawą odpowiedzialności organizatora turystyki za szkodę niemajątkową klienta w postaci tzw. zmarnowanego urlopu.”

Zasady odpowiedzialności organizatora

Wcześniej wspomniana ustawa o usługach turystycznych pozwala dzięki przepisom rozdziału 3 lepiej sprecyzować i dookreślić odpowiedzialność organizatora turystyki. W zasadzie, aby dokładniej uzmysłowić sobie zasady odpowiedzialności biura podróży warto zaznaczyć, że pomiędzy klientem a organizatorem turystyki nawiązuje się umowa o świadczenie usług turystycznych. Ustawa o usługach turystycznych w pewnym stopniu ogranicza odpowiedzialność organizatora turystyki, między innymi o kwestie związane z działaniem lub zaniechaniem klienta, działaniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań lub zaniechań nie można było przewidzieć ani uniknąć, oraz gdy nienależyte wykonanie usługi lub niewykonanie zależy od ingerencji siły wyższej.

W pozostałym zakresie organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych, co oznacza, że zgodnie z art. 11 ustawy o usługach turystycznych, w pewnym zakresie do umów z klientami zawieranymi przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, oraz inne przepisy dotyczące ochrony konsumenta, a skoro już zastosowanie znajdą przepisy kodeksu cywilnego, to na pierwszym planie pojawią się dwa roszczenia, a mianowicie – roszczenie o odszkodowanie zadośćuczynienie. Tematem tego wpisu jest zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, zatem pochylimy się szczególnie nad odpowiedzialnością organizatora turystyki z tego tytułu.

Umowa o świadczenie usług turystycznych a zadośćuczynienie za doznaną krzywdę

W cywilistycznej doktrynie prawniczej przyjęto, że zadośćuczynienie przysługuje każdemu za doznaną krzywdę. Krzywda zaś wyraża się w przeżyciach niematerialnych, w doznaniach emocjonalnych, we wrażeniach i w psychice. Jednakże, za poniesioną krzywdę można żądać od obowiązanego kwoty pieniężnej jako swoiste wynagrodzenie za straty niematerialne, psychiczne – tzw. zadośćuczynienie.

Faktem jest, że udowodnienie strat moralnych jakie poniosło się w związku z działaniem lub zaniechaniem organizatora turystyki bywa trudne, dlatego dobrze jest porównać ofertę biura podróży z rzeczywistością zastaną na miejscu wypoczynku. Porównać jakość hotelu, jakość dań, gwarantowaną przez usługodawcę ciszę i możliwość relaksu z rzeczywistymi odczuciami w tym zakresie. Pamiętajmy, że zarówno konstytucja RP jak i kodeks cywilny statuują dobra osobiste, które szczególnie mocno chronione są przez porządek prawny w Polsce. Tym sposobem, niezapewnienie godnych warunków odpoczynku i przyczynienie się do strat psychicznych, niezadowolenia, rozgoryczenia i rozczarowania usługą turystyczną jest naruszeniem dobra osobistego – godności. W podobnym tonie wypowiedział się także Sąd Apelacyjny w Warszawie, (Wydział VI Cywilny w dniu 29 kwietnia 2013 roku wyrok o sygnaturze VI ACa 1357/12), który zauważył, że „(…) oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi, to również oczekiwanie na zapewnienie odpowiednich, godziwych warunków wypoczynku, a więc warunków zapewniających spokój i umożliwiających swobodne, pełne korzystanie z oferowanych przez przedsiębiorcę świadczeń turystycznych, a także na odpowiednie reagowanie na zgłoszone nieprawidłowości. Zapewnienie warunków pobytu w sposób znaczący odbiegających od obowiązujących standardów i pozorne uwzględnienie zgłaszanych zastrzeżeń przez zaoferowanie warunków jeszcze gorszych, narusza dobro osobiste konsumentów w postaci godności osobistej.”

Sposób uzyskania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę

W zasadzie sposób egzekwowania określonych kwot pieniężnych tytułem zadośćuczynienia nie różni się w sposób znaczący od podobnych roszczeń o zapłatę. Do obowiązanego, a więc organizatora turystyki (przedsiębiorcy świadczeń turystycznych) należy wystosować wezwanie do zapłaty tytułem zadośćuczynienia. Takie wezwanie, poparte stosownym orzecznictwem, komentarzami literatury prawniczej i w odpowiedni sposób udowodnione ma realną szansę stać się narzędziem egzekucji należnych nam kwot z tytułu zadośćuczynienia za zmarnowane wczasy.

Nawet w przypadku, gdyby wezwanie do zapłaty okazało się nieskuteczne, żaden przepis prawa nie ogranicza nas w egzekwowaniu naszych praw na drodze postępowania sądowego przed sądem powszechnym. Powództwo wytoczone przeciwko organizatorowi turystyki i proces sądowy jest często skutecznym sposobem na wyegzekwowanie należnych nam kwot, ponadto, zgodnie z zasadami kodeksu postępowania cywilnego wszelkie koszty sądowe poniesie strona przegrywająca proces – w tym przypadku pozwany, a więc organizator turystyki.

Podsumowanie

Jeżeli zatem w konkretnej sytuacji okaże się, że wakacje zostały całkowicie zmarnowane na skutek zaniedbań organizatora wyjazdu, to istnieje prawna możliwość dochodzenia tzw. zadośćuczynienia za zmarnowany urlop. Kancelaria prawna MHS świadczy obsługę prawną polegającą na dochodzeniu w imieniu Klientów roszczenia o zadośćuczynienie za zmarnowany urlop. Prawnicy Kancelarii MHS pomagają zarówno na etapie pozasądowych negocjacji, jak i reprezentują Klientów w toku postępowania sądowego.