Prawo patentowe

Prawo patentowe stanowi przede wszystkim dział prawa własności intelektualnej, a w szerszym sensie dział prawa cywilnego. Podstawowym przedmiotem prawa patentowego jest regulacja procedury i przesłanek udzielenia ochrony patentowej na wynalazki oraz regulacja dotycząca funkcjonowania prawa z patentu w obrocie gospodarczym. Ponadto, w zakres prawa patentowego wchodzi także dodatkowo szereg norm o charakterze administracyjnym i karnym. Podstawowym aktem prawnym zawierającym normy prawa patentowego jest ustawa prawo własności przemysłowej.

I. Wynalazek

Podstawowym pojęciem dla prawa patentowego jest wynalazek. Aby dany wytwór niematerialny mógł zostać uznany za wynalazek konieczne jest spełnienie następujących przesłanek: nowości, poziomu wynalazczego oraz przemysłowej stosowalności.

a. nowość

Wynalazek realizuje przesłankę nowości w takim przypadku, gdy nie jest on częścią stanu techniki, przy czym za stan techniki uważa się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Należy zaznaczyć, że w praktyce, stan techniki jest ustalany przede wszystkim na podstawie dostępnej w zbiorach Urzędu Patentowego literatury patentowej w językach: angielskim, niemieckim i francuskim oraz zgłoszeń i udzielonych patentów i praw ochronnych polskich.

b. poziom wynalazczy

Stosownie do treści ustawy prawo własności przemysłowej, wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się wynalazków i wzorów użytkowych zgłoszonych do ochrony w Urzędzie Patentowym (ale jeszcze nieujawnionych). Warto zaznaczyć, że punktem odniesienia dla badania zgłoszonego rozwiązania jest (hipotetyczne) rozwiązanie, które może zostać wymyślone przez eksperta mającego wiedzę z dziedziny, której wynalazek dotyczy.

c. przemysłowa stosowalność

Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. Inaczej mówiąc, wynalazek spełnia przesłankę przemysłowej stosowalności w takich przypadkach, gdy rozwiązanie jest zupełne (tj. pozwala na osiąganie przewidywalnego rezultatu bez potrzeby dokonywania dodatkowych uzupełnień czy przeróbek) a uzyskany rezultat ma charakter powtarzalny.

Wyróżnia się cztery rodzaje wynalazków, a mianowicie produkty, urządzenia, sposoby oraz zastosowania. Trzeba wreszcie podkreślić, że od dnia przystąpienia Polski do Konwencji monachijskiej o udzielaniu patentów istnieje w Polsce dualizm dotyczący sposobu uzyskania patentu i jego podstawy prawnej, albowiem patenty udzielane są zarówno przez Urząd Patentowy RP (na podstawie przepisów prawa polskiego), jak i przez Europejski Urząd Patentowy z siedzibą w Monachium (na podstawie odpowiednich przepisów ww. Konwencji).

Kancelaria Prawna MHS świadczy obsługę prawną w zakresie prawa patentowego. W szczególności, Zespół prawników MHS oraz adwokaci i radcowie prawni współpracujący, przygotowuje potrzebne dokumenty oraz sporządza opinie prawne dotyczące zdolności patentowej rozwiązań tworzonych przez Klientów Kancelarii. Obsługa prawna prowadzona przez Kancelarię dotyczy zarówno Klientów polskich, jak i zagranicznych Przedsiębiorców, którzy pragną otrzymać ochronę patentową na terytorium Polski.

II. Patent (prawo z patentu)

Patent definiuje się tradycyjnie jako przyznane przez państwo prawo podmiotowe z zakresu własności przemysłowej, które stanowi podstawowy instrument ochrony innowacji technicznych. Przez uzyskanie prawa z patentu nabywa się prawo do wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Patent jest prawem bezwzględnym, a więc skutecznym wobec wszystkich (erga omnes). Należy również podkreślić, że wyłączność korzystania z wynalazku ograniczona jest do sfery zawodowej i zarobkowej, nie obejmuje ona bowiem korzystania z wynalazku dla celów osobistych.

Jeśli chodzi o zakres negatywny prawa z patentu, to został on określony w ten sposób, że uprawniony z patentu może zakazać osobie trzeciej, niemającej jego zgody, korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy polegający na: 1) wytwarzaniu, używaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu lub importowaniu dla tych celów produktu będącego przedmiotem wynalazku lub 2) stosowaniu sposobu będącego przedmiotem wynalazku, jak też używaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu lub importowaniu dla tych celów produktów otrzymanych bezpośrednio takim sposobem. Co ważne, przedmiotowy katalog zachowań zabronionych podmiotom nieuprawnionym z patentu ma charakter zamknięty.

Trzeba podkreślić, iż prawo z patentu (będące prawem majątkowym) jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Zbywalność oznacza, że patent może być przeniesiony na inną osobę w drodze czynności prawnej - w praktyce najczęściej na podstawie umowy sprzedaży, aczkolwiek nie jest również wykluczone przeniesienia prawa z patentu na podstawie innych umów prawa cywilnego takich jak np. darowizna czy zamiana. Należy pamiętać, iż umowa o przeniesienia patentu wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, a przeniesienie paten staje się skuteczne z chwilą wpisu tego przeniesienia do rejestru patentowego.

Uprawniony z patentu, który nie chce pozbywać się prawa z patentu, może w drodze umowy (licencji) udzielić innej osobie upoważnienia do korzystania z jego wynalazku, co stanowi najczęstszy sposób gospodarczego wykorzystania wynalazku w obrocie. Licencja stanowi umowę uregulowaną w przepisach prawa własności przemysłowej, jednakże (na zasadach ogólnych) znajdują również do niej zastosowanie przepisy ogólne o zobowiązaniach kodeksu cywilnego.

Kancelaria Prawna MHS świadczy kompleksowe usługi z zakresu doradztwa prawnego dotyczącego prawa z patentu. Prawnicy MHS posiadają doświadczenie w zakresie obsługi podmiotów uprawnionych z patentu. W szczególności Kancelaria Prawna MHS, również w ramach stałej obsługi prawnej, udziela porad prawnych w przedmiocie zawierania umów o przeniesienie patentu, umów licencyjnych oraz sporządza opinie prawne dla podmiotów, które chcąc korzystać z określonego rozwiązania technicznego, rozważają ubieganie się o udzielenie patentu.